Program Orientasi Tahun 1 membantu murid baharu mengenali guru, rakan, bilik darjah dan persekitaran sekolah sebelum atau pada permulaan sesi persekolahan. Bagi memudahkan persediaan guru, Kertaskerja.com menyediakan contoh kertas kerja lengkap serta jadual program dalam Microsoft Word (.docx) yang boleh diedit mengikut keperluan sekolah.
Contoh ini menggunakan Program Orientasi Tahun 1 Sesi 2027 di Sekolah Kebangsaan Seri Harmoni (sekolah rekaan), melibatkan 90 murid, 90 ibu bapa atau penjaga dan 15 guru serta staf. Program dicadangkan berlangsung pada Rabu, 30 Disember 2026, sebelum sesi persekolahan 2027 bermula pada 4 Januari 2027. Tarikh orientasi ini hanyalah contoh ketika cuti sekolah dan memerlukan persetujuan pihak pentadbir, petugas serta penjaga. Anggaran bajetnya ialah RM1,750.00.
Penting: Orientasi sehari dalam contoh ini tidak menggantikan Program Transisi Tahun Satu (PTTS) 2.0. Berdasarkan kit KPM, PTTS 2.0 dilaksanakan selama empat minggu: dua minggu Fasa Penyesuaian dan dua minggu Fasa Kesediaan.
Ringkasan Contoh Program Orientasi Tahun 1
| Perkara | Maklumat contoh |
|---|---|
| Nama program | Program Orientasi Tahun 1 Sesi 2027 |
| Sekolah | SK Seri Harmoni (nama rekaan) |
| Tarikh cadangan | Rabu, 30 Disember 2026 |
| Masa murid dan penjaga | 8.00 pagi hingga 11.30 pagi |
| Tempat | Dewan, tiga kelas Tahun 1 dan kawasan sekolah |
| Penganjur | Unit HEM dan Penyelaras Tahun 1 |
| Sasaran murid | 90 murid baharu (3 kelas × 30 murid) |
| Penjaga | 90 orang (unjuran seorang bagi setiap murid) |
| Petugas | 12 guru dan 3 staf |
| Jumlah keseluruhan | 195 orang |
| Kos cadangan | RM1,750.00 |
| Muat turun | Kertas kerja Word dan jadual orientasi Word |
Apakah Tujuan Program Orientasi Tahun 1?
Orientasi merupakan sesi pengenalan yang membolehkan murid mencuba beberapa rutin sekolah dalam suasana mesra dan terkawal. Antara pengalaman awal yang paling berguna ialah mencari kelas, mengenali guru kelas, membiasakan diri dengan tandas dan kantin, menyimpan beg, beratur serta mengetahui orang dewasa yang boleh diminta bantuan.
Aktiviti yang dipilih hendaklah ringkas, selamat dan tidak memalukan murid. Ada kanak-kanak terus berani berinteraksi, manakala sebahagiannya memerlukan masa bersama penjaga sebelum mengikuti kumpulan. Guru boleh membenarkan peralihan berperingkat tanpa memaksa perpisahan secara mendadak.
Program orientasi juga memberikan peluang kepada sekolah menyemak maklumat kelas dan saluran komunikasi dengan penjaga. Namun, sesi ini bukan tempat mengumumkan tahap penguasaan murid secara terbuka atau memaksa keluarga membeli kelengkapan tambahan.
Perbezaan Orientasi, Program Transisi dan Hari Permuafakatan
Ketiga-tiga program mempunyai tujuan berbeza walaupun melibatkan murid Tahun 1 dan keluarga mereka. Untuk perancangan lanjut, rujuk contoh kertas kerja Program Transisi Tahun 1 dan Hari Permuafakatan Bersama Penjaga Tahun 1.
| Program | Fokus | Tempoh contoh / panduan |
|---|---|---|
| Orientasi Tahun 1 | Pengenalan kelas, guru, rakan, kemudahan dan rutin asas | Beberapa jam / satu sesi, mengikut keputusan sekolah |
| PTTS 2.0 | Penyesuaian dan kesediaan pembelajaran murid | Empat minggu mengikut Kit KPM |
| Hari Permuafakatan Bersama Penjaga | Dialog, taklimat dan kerjasama rumah–sekolah | Sesi pertemuan penjaga yang dirancang sekolah |
Kementerian Pendidikan Malaysia menyediakan Kit PTTS 2.0 Edisi 2 yang menerangkan penglibatan pentadbir, guru dan ibu bapa serta fasa pelaksanaan selama empat minggu. Jika sekolah menjalankan orientasi sebelum sekolah dibuka, program tersebut hendaklah dilihat sebagai persediaan tambahan, bukan jalan pintas untuk menamatkan transisi.
Objektif Program Orientasi Tahun 1
Berikut ialah tiga objektif yang boleh digunakan dalam kertas kerja:
- Meningkatkan keyakinan murid. Sekurang-kurangnya 80% murid dapat mengenali guru kelas, bilik darjah dan seorang rakan melalui aktiviti berpandu, berdasarkan pemerhatian ringkas.
- Membiasakan murid dengan keselamatan dan pengurusan diri. Murid mengenal pintu masuk, tandas, kantin, kawasan menunggu dan cara meminta bantuan daripada guru.
- Membina saluran komunikasi sekolah–penjaga. Maklumat kelas, waktu hadir dan pulang serta kaedah berhubung dengan guru disampaikan dengan jelas; penjaga yang tidak hadir menerima makluman susulan.
Sasaran 80% ialah indikator contoh, bukan penanda aras rasmi KPM. Kejayaan perlu dinilai melalui suasana pembelajaran positif, pemerhatian guru dan keperluan susulan sebenar.
Cadangan Aktiviti Orientasi yang Sesuai untuk Murid
Kenali Guru dan Rakan
Murid menerima kad nama, mengetahui nama panggilan guru dan mencuba permainan berkenalan secara berpasangan. Elakkan memaksa murid yang masih malu memperkenalkan diri di hadapan kumpulan besar. Guru boleh memulakan dengan pilihan mudah seperti menunjukkan gambar kegemaran atau melambai kepada rakan.
Jelajah Sekolah secara Berpandu
Kumpulan kecil melawat laluan yang selamat menuju kelas, tandas, kantin, pejabat sekolah dan tempat menunggu penjaga. Guru menerangkan simbol atau papan tanda penting. Lawatan tidak perlu meliputi semua bangunan pada hari yang sama; fokus pada lokasi yang benar-benar diperlukan pada minggu pertama.
Latihan Rutin Harian
Guru menunjukkan cara menyimpan beg, mengurus botol air, beratur, membasuh tangan dan meminta izin ke tandas. Sesi ini tidak patut berubah menjadi ujian akademik. Murid yang memerlukan bantuan mobiliti atau pengurusan diri perlu diberi sokongan yang bersesuaian.
Sudut Aktiviti Ceria
Murid melengkapkan kad “Saya Murid Tahun 1”, melukis wajah rakan atau menyusun bahan manipulatif mudah. Aktiviti bertujuan membina hubungan, bukannya memberi markah atau membandingkan hasil kerja.
Contoh Jadual Program Orientasi Tahun 1
Contoh berikut menggunakan tiga kelas, masing-masing 30 murid. Pada satu slot, aktiviti murid dijalankan bersama guru kelas sementara penjaga menerima taklimat pendek di dewan. Semua murid kekal dalam pengawasan petugas.
| Masa | Aktiviti murid | Aktiviti penjaga / tindakan |
|---|---|---|
| 7.30–8.00 pagi | — | Persediaan petugas, semakan ruang, papan tanda dan daftar hadir |
| 8.00–8.20 pagi | Pendaftaran dan penerimaan kad nama bersama penjaga | Semakan nama murid, kelas dan nombor hubungan |
| 8.20–8.35 pagi | Aluan mesra serta penerangan keselamatan ringkas | Taklimat aliran aktiviti dan prosedur pengambilan |
| 8.35–9.15 pagi | Kenali guru, rakan, susunan kelas dan sudut aktiviti | Taklimat ringkas PTTS 2.0, rutin sekolah dan saluran komunikasi |
| 9.15–9.45 pagi | Jelajah kelas–tandas–kantin secara berpandu | Semakan kelengkapan dan pertanyaan umum di dewan |
| 9.45–10.10 pagi | Rehat ringan dan latihan kebersihan diri | Rehat dan urusetia membantu pertanyaan individu |
| 10.10–10.45 pagi | Simulasi beratur, meminta bantuan dan pengurusan diri | Semakan laluan datang/pulang dan pengesahan kelas |
| 10.45–11.10 pagi | Aktiviti “Saya Bersedia ke Tahun 1” bersama guru dan penjaga | Perkongsian ringkas serta maklumat tindakan susulan |
| 11.10–11.30 pagi | Serahan kepada penjaga yang disahkan; pulang berperingkat | Borang maklum balas dan pengesahan penerimaan murid |
| 11.30 pagi–12.00 tengah hari | — | Kemas ruang, inventori dan semakan kehadiran akhir |
Jadual ini boleh dipendekkan jika sekolah mempunyai kurang murid atau petugas. Jangan mengatur aktiviti murid berasingan daripada penjaga tanpa pelan pengawasan dan pengambilan pulang yang jelas.
Jawatankuasa Pelaksana Program
| Unit | Tanggungjawab utama |
|---|---|
| Penyelaras Tahun 1 | Menyusun jadual, bilangan kelas, guru dan makluman kepada penjaga |
| Urusetia dan pendaftaran | Senarai murid, kad nama, semakan hubungan penjaga dan daftar hadir |
| Guru kelas | Aktiviti suai kenal serta pemerhatian pengurusan diri murid |
| Guru pengiring / keselamatan | Mengawal laluan, tandas, kantin dan serahan pulang |
| Taklimat penjaga | Menerangkan PTTS, peraturan asas dan saluran komunikasi rasmi |
| Peralatan dan kebersihan | Meja, kerusi, tanda arah, alat tulis dan kebersihan ruang |
| Kewangan dan dokumentasi | Mengurus rekod perbelanjaan, maklum balas dan gambar yang dibenarkan |
Dalam contoh ini, 12 guru dan tiga staf menyokong pengurusan tiga kelas. Nisbah petugas hendaklah dinilai mengikut jumlah murid, keluasan kawasan, keperluan peserta dan arahan sekolah, bukan dianggap kadar rasmi yang ditetapkan oleh artikel ini.
Contoh Anggaran Perbelanjaan Orientasi Tahun 1
Program orientasi boleh dilaksanakan dengan kos rendah kerana menggunakan ruang dan peralatan sedia ada. Berikut ialah bajet contoh RM1,750.00 untuk 195 orang.
| Perkara | Pengiraan | Jumlah |
|---|---|---|
| Kad nama murid dan tanda kelas | 90 × RM2.00 | RM180.00 |
| Kad visual rutin serta papan arah | 3 × RM55.00 | RM165.00 |
| Bahan aktiviti suai kenal | 3 × RM120.00 | RM360.00 |
| Cetakan ringkasan penjaga | 90 × RM1.00 | RM90.00 |
| Kudapan dan air minuman | 195 × RM4.00 | RM780.00 |
| Kebersihan dan keselamatan asas | 1 lot | RM75.00 |
| Peruntukan luar jangka | 1 lot | RM100.00 |
| Jumlah keseluruhan | RM1,750.00 |
Cadangan Sumber Kewangan
| Sumber cadangan | Unjuran |
|---|---|
| Peruntukan sekolah yang dibenarkan, tertakluk kelulusan | RM900.00 |
| Cadangan sumbangan PIBG | RM550.00 |
| Cadangan tajaan komuniti | RM300.00 |
| Jumlah unjuran | RM1,750.00 |
Semua sumber kewangan hanyalah cadangan, bukan dana yang telah diterima atau diluluskan. Sekolah perlu mengikut prosedur kewangan berkaitan. Ibu bapa atau penjaga tidak boleh diwajibkan membayar untuk mendapatkan maklumat orientasi anak mereka.
Keselamatan dan Kebajikan Murid Baharu
Sebelum program, urusetia perlu memastikan pintu pagar yang digunakan, kawasan menunggu, tandas, laluan kelas dan tempat serahan murid jelas ditandakan. Sediakan sistem pengesahan penjaga ketika pulang serta nombor telefon kecemasan yang boleh dihubungi. Murid tidak boleh dilepaskan keluar bersendirian hanya kerana sesi orientasi telah tamat.
Perkenalkan guru bertugas dan kaedah meminta bantuan dalam bahasa yang mudah difahami. Jika ada murid yang menangis atau cemas, guru perlu memberi masa dan menenangkan mereka tanpa mengumumkan perkara itu kepada khalayak. Murid yang memerlukan penyesuaian khas boleh mendapatkan susunan aktiviti lebih fleksibel melalui perbincangan sulit dengan penjaga.
Maklumat kesihatan, nombor telefon dan perkembangan murid hendaklah dikendalikan secara sulit. Sebelum gambar atau video murid digunakan untuk penerbitan sekolah, rujuk surat siaran KPM yang berkaitan kebenaran ibu bapa/penjaga dan dasar semasa sekolah.
Hubungan Orientasi dengan Sesi Persekolahan 2027
Menurut Kalendar Akademik 2027, sesi persekolahan 2027 bermula pada 4 Januari 2027 bagi Kumpulan A dan Kumpulan B. Contoh orientasi bertarikh 30 Disember 2026 ialah cadangan sebelum sekolah dibuka; pelaksanaannya ketika cuti mesti mendapat persetujuan pentadbir dan diselaraskan dengan kesediaan guru serta penjaga.
Selepas sesi orientasi, murid Tahun 1 tetap mengikuti PTTS 2.0 selama empat minggu, mengikut fasa, jadual serta arahan yang berkuat kuasa. Jika pihak sekolah memilih untuk menjalankan aktiviti pengenalan pada hari pertama persekolahan, pengisiannya perlu diselaraskan dengan Fasa Penyesuaian supaya tidak menjejaskan pelaksanaan PTTS.
Muat Turun Program Orientasi Tahun 1 (Word)
Kertaskerja.com menyediakan dua fail Microsoft Word yang boleh diedit: satu kertas kerja lengkap dengan 17 bahagian, tentatif, AJK, bajet dan lampiran; satu lagi contoh jadual terperinci yang membezakan pengisian murid dengan taklimat ringkas penjaga.
Muat Turun Kertas Kerja (.docx)
Muat Turun Jadual Orientasi (.docx)
Kedua-dua dokumen menggunakan Arial 11, tulisan hitam, kertas A4, spacing perenggan 1.5 dan jadual yang boleh diedit. Dokumen kertas kerja menggunakan penomboran bertingkat seperti 1.0 dan 1.1. Kedua-duanya boleh disesuaikan sebelum dicetak atau digunakan oleh sekolah.
Cara Mengubah Suai Dokumen
- Tukar nama sekolah rekaan, tarikh, tempat, bilangan kelas dan petugas kepada maklumat sebenar.
- Susun aktiviti mengikut usia, kemampuan murid, laluan dan kemudahan sekolah.
- Semak prosedur daftar hadir, pemantauan murid serta serahan pulang kepada penjaga.
- Kemas kini harga dan sumber kewangan; kira semula jumlah bajet jika terdapat pindaan.
- Dapatkan semakan dan kelulusan pentadbir. Dokumen contoh bukan bukti kelulusan rasmi.
Untuk panduan asas penulisan dokumen, baca juga Apa Itu Kertas Kerja, Struktur Asas Penyediaan Kertas Kerja dan Cara Menulis Kertas Kerja yang Baik.
Soalan Lazim Program Orientasi Tahun 1
1. Adakah Program Orientasi Tahun 1 wajib diadakan sehari sebelum sekolah dibuka?
Tidak. Tarikh dan kaedah orientasi dalam artikel ini ialah cadangan, bukannya satu ketetapan bahawa semua sekolah perlu mengadakan sesi khusus sebelum persekolahan. Sekolah perlu mengikuti arahan KPM, JPN, PPD dan pentadbir yang berkaitan.
2. Adakah orientasi sama dengan Program Transisi Tahun Satu 2.0?
Tidak. Orientasi memberi pengenalan ringkas; PTTS 2.0 ialah program empat minggu yang merangkumi Fasa Penyesuaian dan Fasa Kesediaan seperti dalam kit KPM.
3. Perlukah murid hadir bersama penjaga?
Untuk contoh ini, kehadiran bersama penjaga dicadangkan bagi memudahkan daftar hadir, pengenalan kelas dan urusan pulang. Sekolah boleh menggunakan susunan lain yang selamat dan diluluskan.
4. Adakah murid perlu menjalani ujian membaca dan mengira semasa orientasi?
Tidak perlu menjadikan ujian akademik sebagai aktiviti utama orientasi. Guru boleh memerhati interaksi serta pengurusan diri secara tidak formal dan meneruskan pentaksiran mengikut PTTS.
5. Adakah contoh kertas kerja ini format rasmi wajib KPM?
Tidak. Dokumen tersebut ialah contoh siap guna berdasarkan standard Kertaskerja.com, untuk diubah suai mengikut keperluan sekolah. Panduan PTTS KPM dan arahan rasmi semasa sentiasa diutamakan.
Penutup
Program Orientasi Tahun 1 yang baik memberikan pengalaman pertama yang positif kepada murid dan penjaga. Aktiviti sederhana seperti mengenali guru, mencari tandas, mengetahui laluan pulang dan berani meminta bantuan boleh membantu murid memasuki sekolah dengan lebih yakin.
Kertas kerja dan jadual Word yang disediakan boleh menjadi asas perancangan, tetapi sekolah perlu menyesuaikan masa, jumlah petugas serta aktiviti dengan keadaan sebenar. Orientasi ialah titik permulaan; sokongan melalui Program Transisi Tahun Satu tetap diteruskan selepas sekolah bermula.
